Theo Báo cáo môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới thì thời gian làm thủ tục về thuế, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế của Việt nam vẫn lên tới 1050 giờ. Mới đây, Chính phủ cũng đã chỉ đạo làm sao cắt giảm còn 600 giờ, trong đó, riêng thuế, phí và lệ phí giảm khoảng 300 giờ, các nội dung về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm ý tế giảm 150 giờ. Tuy nhiên, để cắt giảm các thủ tục này thì không chỉ ngành tài chính mà cần phải có sự hợp lực của các bộ, ngành liên quan, cũng như ý thức và trách nhiệm cao của cộng đồng doanh nghiệp (DN) và người nộp thuế.

Trong quá trình ban hành các văn bản pháp luật về thuế, đặc biệt là các thủ tục hành chính thuế, Bộ Tài chính rất mong nhận được những ý kiến đóng góp về những vướng mắc trong quá trình thực thi chính sách, để trên cơ sở đó sửa đổi,  hoàn thiện theo hướng minh bạch và rõ ràng, vừa tạo điều kiện cho người nộp thuế, vừa tăng cường khả năng giám sát của cơ quan thuế.

Được biết, Bộ Tài chính đang xây dựng và lấy ý kiến về đề án cho DN tự in hóa đơn để giảm bớt thời gian làm các thủ tục về thuế. Ông có thể nói rõ về vấn đề này? Theo ông việc đổi mới đề án hóa đơn có đóng góp được nhiều trong cải cách hành chính thuế?

Đề án này đã được Bộ Tài chính gửi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và hiện đang xin ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp. Sau khi Bộ Tư pháp có ý kiến, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ thông qua.

Nội dung chủ yếu trong đề án hóa đơn lần này nhằm đề cao vai trò của DN được quyền tự in hóa đơn để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, nghĩa là DN không phải đến cơ quan thuế để mua hóa đơn. Đối với các DN nhỏ, nhất là các đơn vị mới thành lập,  không thể tự in hóa đơn ngay được thì cơ quan thuế có thể tạo điều kiện bán hóa đơn cho họ trong một thời hạn nhất định để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Hiện, xung quanh vấn đề hóa đơn nổi lên một số vướng mắc, nhất là về thời gian chờ đợi mua hóa đơn, việc hàng tháng phải lập báo cáo và quyết toán hóa đơn cũng chiếm rất nhiều thời gian của DN, cho nên nội dung sửa đổi trong nghị định lần này sẽ đáp ứng được mong mỏi của DN, giảm được thời gian và góp phần tích cực vào việc giảm thủ tục hành chính thuế.

Nhưng thưa ông, trên thực tế quản lý hóa đơn vẫn là vấn đề còn nhiều phức tạp, như: DN bán một giá, ghi hóa đơn một giá, hay thành lập DN ma để mua bán hóa đơn… khiến Nhà nước thất thu một lượng tiền không nhỏ. Vậy khi cho phép DN tự in hóa đơn, Bộ Tài chính có lường trước được việc này?

Khi DN tự in hóa đơn, tự in lô gô của mình trên hóa đơn và khi hóa đơn được phát hành thì trước hết bản thân những cơ sở kinh doanh phải tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, vì vậy sẽ giảm được tình trạng thành lập doanh nghiệp “ma” nhằm mua bán hóa đơn.

Tuy nhiên, để làm tốt việc quản lý hoá đơn, phải từng bước nâng cao vai trò trách nhiệm của cả cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng DN và người dân trong việc quản lý và sử dụng hoá đơn.  Những nội dung trách nhiệm này sẽ được quy định cụ thế hơn trong nghị định mới hướng dẫn thi hành.

Ngoài đề án về đổi mới hóa đơn, tới đây Bộ Tài chính và ngành thuế sẽ còn làm những gì để tiếp tục giảm bớt các thủ tục cho người nộp thuế, thưa ông?

Để giảm bớt các thủ tục về thuế, ngoài đề án đổi mới hóa đơn, tới đây ngành thuế sẽ mở rộng diện triển khai thí điểm kê khai thuế qua mạng, khi đó các hồ sơ về khai thuế, miễn, hoàn thuế… đều được thực hiện thông qua mạng. Điều này sẽ làm giảm đáng kể về thời gian cho người nộp thuế cũng như những vướng mắc, bất cập trong quá trình giải quyết các thủ tục liên quan tới hồ sơ thuế, nhất là ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM.

Tuy nhiên tôi vẫn muốn nói rằng, tất các các biện pháp của Nhà nước có hiệu quả hay không, có đi vào cuộc sống một cách đầy đủ hay không, còn phụ thuộc vào ý thức, trách nhiệm của DN, của  người dân và của toàn xã hội.

Triệu Đô